Narod Hibaro (Jivaro), koji sebe naziva Šuarima, naseljava zapadni deo amazonskog basena, na granici Ekvadora i Perua, u dolinama reka Pastasa, Morona i Santjago. Procenjuje se da samo na peruanskoj strani granice živi oko 30.000 pripadnika ovog naroda, koji se danas prevashodno bave zemljoradnjom, lovom, ribolovom i sakupljanjem šumskih plodova.
U prošlosti su Šuari bili izrazito ratnički narod, a sukobi i osveta među rodovima u velikoj meri su oblikovali život zajednice. Verovali su da ubijeni neprijatelj zadobija moćnu, osvetničku dušu, i da jedini način da se ta duša neutrališe jeste da se pobednik domogne glave poraženog, oguli je i preradi u tzv. tsantsu – smanjenu glavu, koja se potom zakopavala u zemlju ili odbacivala u šumu, čime se, prema verovanju, oslobađala i sama duša.
Do danas su sačuvane velike zajedničke kuće od drveta, lijana i lišća, u kojima može da živi i po četrdesetak članova proširene porodice; društvo je poligamno. Poznati su i po posebnom alkoholnom napitku koji žene spravljaju žvakanjem korena manioke – enzimi iz pljuvačke pokreću fermentaciju ispljuvane tečnosti, koja tako postaje blago alkoholna. U lovu se i danas koriste duvaljke sa strelicama natopljenim snažnim biljnim otrovom, a od perja ulovljenih ptica izrađuju upečatljiv nakit i kape.
Tsantsa – smanjena glava
Postupak izrade tsantse bio je dugotrajan i pažljivo osmišljen. Kožu glave, zajedno sa kosom, prvo bi odvojili od lobanje, a zatim je sušili dimom i vrućim kamenčićima ili peskom koji su ubacivani i pomerani unutar kože, sve dok se glava ne bi smanjila na veličinu znatno manju od pesnice, dok bi kosa, ostajući iste dužine, dodatno pojačavala zastrašujući izgled. Prema predanju, sama magijska snaga koju je tsantsa nosila zavisila je i od dugog posta kojem se ratnik-vlasnik potom podvrgavao.
Etnolozi ovaj običaj svrstavaju u širu porodicu ratničkih rituala vezanih za glavu i kosu poraženog neprijatelja – sličnu simboliku, u znatno jednostavnijem obliku skidanja vlasišta, poznaje i tradicija skalpiranja kod severnoameričkih Indijanaca, gde je kosa takođe smatrana sedištem životne snage pojedinca.
