Kraljevstvo Čimu (ili Čimor) razvijalo se na severu peruanske obale otprilike od XIII do XV veka nove ere, na teritoriji od oko 40.000 kvadratnih kilometara – od doline reke Moče na severu do reka Sarumilje i Čankaj na jugu. Krajem svog postojanja palo je pod vlast Inka, u vreme vladavine Pačakutija, i u drugoj polovini XV veka pripojeno je carstvu Tavantinsuju. Najveći deo onoga što danas znamo o poreklu i propasti ove države potiče iz zapisa španskih osvajača, koji su predanja i mitove o njoj sakupljali od lokalnog stanovništva.
Prema svedočenju španskog sveštenika i hroničara iz XVII veka, Antonija de la Kalanče, središnje mesto u religiji Čimu Indijanaca zauzimao je Mesec, poštovan više od Sunca upravo zato što je, za razliku od njega, vidljiv i danju i noću. Verovalo se da Mesec upravlja prirodom – rastom biljaka, plimom i osekom, pojavom zore i grmljavine – a njegova pomračenja slavljena su kao trenuci njegove pobede u večitoj kosmičkoj borbi; ako se pak jedne noći ne bi pojavio na nebu, to se tumačilo time da je zauzet kažnjavanjem grešnika u zagrobnom svetu.
Budući da su Čimu, poput susedne i starije kulture Moče, od koje su nasledili i sistem navodnjavanja, takođe bili narod priobalja, pretpostavlja se da je i kult Meseca kod njih naslednim putem preuzet od Moče – dok su, za razliku od toga, kontinentalne andske kulture, poput Tiahuanaka, više gajile kult Sunca. Pored Meseca, Čimu su poštovali i more (Ni), izvor života kome su prinošeni darovi, kao i pojedine zvezde i kult samog vladara; najrasprostranjeniji religiozni simbol bila je zmija, širom američkog kontinenta povezivana sa plodnošću. Pokojnici, posebno vladari, sahranjivani su sa bogatim prilozima – hranom, oružjem, predmetima, a ponekad i sa nekom od svojih žena, decom i kućnim ljubimcima.
Čimu su bili izuzetni majstori obrade zlata, a njihova karakteristična crna, u kalupima izlivena keramika visoko se ceni i danas. Privreda se oslanjala na razvijeni sistem navodnjavanja, nasleđen od Moče, kojim su navodnjavani usevi paprike, tikve, pasulja, kukuruza, kikirikija, slatkog krompira i tapioke, uz razno voće. Ribolovom, takođe tehnikom preuzetom od Moče, bavili su se sa splavova (mrežama) i čamaca (udicom), a prikazi na keramici svedoče i o još jednoj neobičnoj veštini – dresiranju kormorana koji su za njih lovili ribu.
Čan Čan, grad od blata
Čimu potiču od nekoliko manjih zajednica koje su naseljavale oblast oko Čan Čana i koje su se, ujedinivši se, razvile u moćnu državu centralnih Anda. O osnivanju kraljevske dinastije govori predanje o polumitskom junaku Tajkanamu – sličnom Manko Kapaku kod Inka – koji je u dolinu Moče navodno stigao na splavu, kao izaslanik moćnog gospodara sa druge strane mora, noseći sa sobom čarobni zlatni prah. Podigao je palatu i meštani su ga, oko 1300. godine, postavili za svog poglavicu.
Arheološki nalazi pokazuju da je naselje na mestu Čan Čana postojalo već od oko 800. godine, ali je grad svoj puni sjaj dostigao tek sa dolaskom Tajkanama i njegove dinastije, koja je, uključujući i njega, brojala deset vladara. Vrhunac moći kraljevstvo je dostiglo sredinom XV veka, pod poslednjim od njih, Minčan-Samanom, kada se protezalo duž obale Tihog okeana u dužini od oko 960 kilometara, a sam Čan Čan – sa površinom od oko 20 kvadratnih kilometara i blizu 40.000 stanovnika – bio je i veći od Kuska.
U samom srcu grada nalazilo se deset velikih ograđenih kompleksa; pretpostavlja se da je svaki od deset vladara dinastije podizao sopstveni, dograđujući ga uz kompleks svog prethodnika. Za života su ti prostori služili kao kraljevske palate, a nakon smrti vladara pretvarani su u njegovo svetilište, dok je naslednik podizao novi kompleks za sebe. U jednoj od humki arheolozi su otkrili posmrtne ostatke stotinu mladih žena, za koje se pretpostavlja da su bile žrtvovane prilikom sahrane vladara.
Kraj je došao sa nadiranjem Inka: Minčan-Saman je pružio slab otpor i Čimu je poražen i priključen carstvu u nezaustavljivoj ekspanziji. U skladu sa uobičajenom inkanskom praksom prema pokorenim narodima, novi gospodari postupali su relativno blago – za upravnika poraženog kraljevstva postavili su Čumun-kauru, sina poslednjeg čimu vladara. Ipak, između 1485. i 1490. godine jedinstvo nekadašnjeg kraljevstva je u potpunosti razbijeno, a Inke su brojna dostignuća Čimu kulture, od zanatskih veština do sistema navodnjavanja, jednostavno preuzele za sebe – da bi, nekoliko decenija kasnije, i samo carstvo Inka doživelo isti poraz, ovog puta od španskih konkvistadora. Čan Čan se i danas smatra jednim od najvećih gradova od nepečene opeke ikada podignutih, a njegovi ostaci svedoče o nekadašnjoj veličini kraljevstva Čimu.
